Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro gibi tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu o anda kaydetmek iyi olur, zira hafıza kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez denemek hatayı önler zira gürültülü yerlerde hafif notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak hem de kriterleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide tartılır böylece notlar birbiriyle destekler. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz ayrıca baştan acele edip sonuç çıkarmak sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla yumuşak ve temiz gelir elbette bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira asıl tat genellikle burada gizlidir. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla yükselir ama notalar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak kendi karakterini yalnızca ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan vermek daha tutarlı değerlendirme verir. Evrelerin geçişi genellikle keskin olmaz, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak işinizi görür. Geçişleri yakalamak için çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda çekmek ısıyı artırır ve tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha net hâle getirir her zaman sabit aydınlatma ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz aromayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı anlatır böylece odak dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda kalır ve ileride bakıldığında neyi düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not alabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes yapmak gerekir diğer taraftan yarım puanlar vermek fazladan bir yük getirir. Ölçeği her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası en çok kullanılan puandır, çünkü dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki notlar gerçekten belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar ayırt edici kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını ve yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu nedenle kül çizgisinin düzgün ilerlemesini de izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk öne çıkar gerçekten ince çubuklarda sıcaklık artışı çok daha çabuktur. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz ısınma temposu de tadı hemen etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda çekiş daha yavaş akar ama notalar daha geç belirir hem de bu çabukluk tadın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Serin duman tadı daha ayrıntılı yapar fakat şiddetini azaltmaz tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken önce dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde yoğun tat hafif olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki tat ve burnun yakaladığı aroma oysa ikisi birbirini besler fakat eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak iyi olur bu fark başta küçük gelse de yorumları epey etkiler. Nefesi ağızdan bırakırken burundan yavaşça bırakmak retrohale denemesidir örneğin ılık bir soluk aromayı daha geniş gösterir. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan tadımlar sağlam olmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk de kuru notayı daha hızlı geçirir sert bir çekiş de ince tonları siler. Güç damakta zayıf fakat burunda yüksek olabilir aynı şekilde ağır bir öğünden hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan kişiler için önce burundan gelen notalara bakmak daha kolaydır. Zamanla damak kısmı da ayrıntı göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük hissedilir ayrıca öğün arasında tadım yapacaksanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra oda sıcaklığında su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir zira yorgun bir damak en güçlü notayı bile soluk gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler ayrıca çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de tat hissini azaltır. Romeo y julieta puritos puro benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek kıyası korur nitekim tatlı sıvıdan sonra keskin tonlar olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Su ve kahve haricinde sade çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde içim hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ve bitiş arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir böylece aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. Teneke kutulu mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir notasını hızla ortaya koyup biter çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu sebeple düzenli ve dengeli nefes önerilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma katmanı daralır, ama güç algısı korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını büyük boy kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bölüm kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda güvenilir bir fikir vermez demek ki her deneme bir öncekinin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve saat izlenimi etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden sonra gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla küçük bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde aynı aromalar her seferinde yeniden öğrenilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne geri dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına neden olur. Saat, çubuk adı ile puan tabloya girilmelidir nitekim en eski kayıtlar sonradan okunduğunda ilginç farklar barındırır. Notlar birbirinden iki puandan fazla fark varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Defterde öz ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm belirgin ahşap tonu gibi bir not yeterli olur. Sonradan bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk ise tatların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek zorunda değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir notasını belirgin verebilir mesela sert bir içim sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem tonunu yüksek tutar kaldı ki ağır bir duman aromasız de kalabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek aroma sunabilir aksi durum da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki ürün arasında aroma ayrımı bulmak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi zaman ile düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar ve baharatlı tonlar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını da kayda eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise çekiş tıkanır ve lezzet silikleşir ısı ise yaprağın yanma hassasiyetini etkileyen başka bir değişkendir. Ahşap kutulu tok puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu nemi dikkate almak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur değerlendirme anı planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman odadaki hava veya esinti olur. Tadımı hep aynı odada tekrarlamak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada koku birikirse sonraki denemenin aroması hatalı algılanabilir. Kapı açıklığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı fazla sertse yanış düzeni bozulur.